Πού είμαστε

Το Γκράτζειο Αθλητικό Κέντρο βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον Ελαφότοπο, για την ακρίβεια στην Νότιο Ανατολική προς το χωριό πλαγιά του Στούρου, κοντά στην βρύση Πέρα-Πηγάδι. Είναι ορατό όχι μόνο από τον Ελαφότοπο αλλά μέχρι και από τα γειτονικά Κάτω Πεδινά. Αυτή τη στιγμή, στο Αθλητικό Κέντρο υπάρχει γήπεδο ποδοσφαίρου κανονικών διαστάσεων με άμμο, γήπεδο πολλαπλών χρήσεων μπάσκετ-βόλεϋ-τένις και σκάμμα για άλματα εις μήκος. Το Αθλητικό Κέντρο όμως δεν ήταν πάντα έτσι, και η 40ετής ιστορία του δείχνει ότι η θέληση και η συμμετοχή των ανθρώπων μπορεί να επιφέρει πραγματικές αλλαγές και πραγματική πρόοδο στον τόπο.

Η ιστορία του Αθλητικού Κέντρου ξεκινά το 1972,με την δωρεά του Φιλοποιμένα Γκράτζιου στον νεοσύστατο τότε Αθλητικό Όμιλο. Με την οικονομική ενίσχυση των Αδελφών Γκράτζιου και μέσω δωρεών αποκτήθηκαν και γειτονικές εκτάσεις οι οποίες βαθμηδόν διαμορφώθηκαν σε μία επίπεδη έκταση. Ως εκ τούτου, κατασκευάστηκε μνημείο προς τον Μενέλαο Γκράτζιο, δωρεά αθλητικού σωματείου της Θεσσαλονίκης. Με ενέργειες του τότε προέδρου Μενέλαου Κικόπουλου, Τοποθετήθηκαν 2 τέρματα και κατασκευάστηκε αργότερα με άσφαλτο το γήπεδο μπάσκετ. Επίσης, κατασκευάστηκε υποστηρικτικό τοιχίο από την πλευρά του δρόμου με σκοπό να συγκρατήσει την πλαγιά στην οποία στηρίζεται το γήπεδο.

Το 2006 έλαβε χώρα το μεγαλύτερο έργο που έχει συμβει στο Αθλητικό Κέντρο. Ο χώρος διαμορφώθηκε τεχνικά και το χωμάτινο γήπεδο ποδοσφαίρου αναδιαμορφώθηκε ολοκληρωτικά, μαζί με το υπέδαφος του, σε γήπεδο άμμου, κατάλληλο για κανονικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες. Παράλληλα κατασκευάστηκε το σκάμμα για άλματα εις μήκος. Έπειτα, με τα έσοδα του Αθλητικού Ομίλου από την διοργάνωση του Πανηγυριού Ελαφοτόπου 2006, καθώς και με την προσωπική προσφορά πάμπολλων Ελαφοτοπιτών και φίλων του Ελαφοτόπου, κατασκευάστηκε η περίφραξη του γηπέδου ποδοσφαίρου, στοιχείο βασικό για την διεξαγωγή αγώνων. Έκτοτε ο Αθλητικός Όμιλος διοργανώνει το λιγότερο 5 αγώνες ποδοσφαίρου κάθε καλοκαίρι, ενώ από το 2008 ένα μέρος των αγώνων του Ποδοσφαρικού Πρωταθλήματος Ζαγορίου λαμβάνει μέρος στο Γκράτζειο Αθλητικό Κέντρο. Ενδεικτικό της ποιότητας του γηπέδου ποδοσφαίρου είναι ότι είναι το μόνο στο οποίο δεν έχουν προκληθεί τραυματισμοί εξ αιτίας της φύσεως του γηπέδου.

Ο Ελαφότοπος είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά του Ζαγορίου και σίγουρα ένα από τα πιο ιστορικά, με σημαντική ιστορία σε πολλές εποχές. Βρίσκεται στο Βόρειο-Δυτικό άκρο του Ζαγορίου, σε κρημνώδες ύψωμα Δυτικά του Στούρου, που θεωρείται μέρος του όρους Τύμφη. Είναι απέναντι από τα Κάτω Πεδινά, από τα οποία και το χωριό φαίνεται όλη την ημέρα, ενώ σχετικά εύκολα μονοπάτια συνδέουν το χωριό με άλλα γειτονικά χωριά του Ζαγορίου, όπως τα Άνω Πεδινά, το Μονοδέντρι, το Βίκο και την Αρίστη. Παλαιότερα το χωριό συνδεόταν με μονοπάτι και με το Καλπάκι. Το χωριό αριθμεί μόνο μερικές δεκάδες κατοίκους το χειμώνα, όμως αριθμεί εκατοντάδες κατοίκους το καλοκαίρι και ιδίως τον Αύγουστο.

H ιστορία του Ελαφοτόπου ξεκινάει τον 12ο αιώνα, όπου ο Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Κομνηνός συμπεριλαμβάνει τον οικισμό σε χρυσόβουλο του. Τότε στη θέση του Ελαφοτόπου υπήρχε μεγάλο μοναστήρι της Θεοτόκου, με τελευταίο κατάλιπο του την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και μερικά κελιά (που μετατράπηκαν σε καλύβες) διάσπαρτα, κρυμμένα στο χωριό. Ο Ελαφότοπος (Τσερβάρι) ήταν μέρος του Δεσποτάτου της Ηπείρου, εώς ότου το 1431 η περιοχή του Ζαγορίου συνθηκολόγησε σε αντάλλαγμα με προνόμια. H σημερινή τοποθεσία του χωριού είναι αποτέλεσμα μεταφοράς εκεί παλαιότερων οικισμών που βρίσκονταν χτισμένοι σε άλλες κοντινές τοποθεσίες και επελέγη γύρω από το μοναστήρι της Παναγίας για τη στρατηγική του θέση και το ξηρό κλίμα του σημείου. Εξ αιτίας του σχετικά άγονου και μη καλλιεργήσιμου εδάφους που περιβάλλει το χωριό, πολλοί χωριανοί ήταν αναγκασμένοι να ξενιτευτούν για να κερδίσουν τα προς το ζην. Έτσι, όπως και είναι η παράδοση των Ζαγορίσιων μέχρι και σήμερα, πολλοί είχαν ξενιτευτεί σε διάφορες περιοχές του κόσμου.

Πολυ πριν την Επανάσταση του 1821, ο πατήρ (και Άγιος) Κοσμάς ο Αιτωλός πέρασε από τον Ελαφότοπο και δίδαξε σε βράχο παραπάνω από την εκκλησία της Παναγίας. Αφού φιλοξενήθηκε από τους Τσερβαριώτες, λέγεται ότι είπε μία από τις πιο γνωστές φράσεις του: "Ευλογημένα βουνά, πολύν κόσμο θα σώσετε". Ο βράχος του πατρός Κοσμά έχει εικόνισμα και βρίσκεται ακόμα κοντά στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Η απελευθέρωση το 1913 σηματοδότησε μία αλλαγή εποχής για το Ζαγόρι. Πολλοί λένε ότι, ενώ το σύστημα αυτοδιοίκησης των Ζαγορίσιων ήταν προηγουμένως πολύ αποδοτικό για τον τόπο, τότε πια αφέθηκαν όλα στο κεντρικό κράτος κι έτσι ξεκίνησε η παρακμή. Το Τσερβάρι μετονομάστηκε σε Ελαφότοπος, επειδή η (σλαβογενής) ονομασία του χωριού θεωρήθηκε ότι σημαίνει Ελαφι (cervus στα λατινικά) και τόπος (σλαβικό arie, όπως area στα αγγλικά). Άλλη ερμηνεία υποστηρίζει ότι το Τσερβάρι στην πραγματικότητα δε σήμαινε τόπος των ελαφιών, αλλά τόπος των όρνεων. Πράγματι, είναι γνωστό ότι σε κοντινή χιονότρυπα υπάρχει φωλιά ενδημικών όρνεων ("γκαϊλιών") ενώ υπάρχουν θεάσεις των όρνεων που βγαίνουν από το φαράγγι του Βίκου, θεάσεις πολύ πιο συχνές παλιότερα.